Dynamika niestałości

Niestałość ma własne tempo. Dwa układy mogą wykazywać podobną liczbę zmian, a jednak różnić się całkowicie sposobem ich występowania. Jeden przechodzi przez krótkie, częste odchylenia, drugi przez rzadkie, ale głębokie przesunięcia. WXF zapisuje więc nie tylko kierunek, lecz również rytm transformacji.

Tempo może być bardziej informacyjne niż pojedynczy stan. Przyspieszenie zmian często poprzedza reorganizację, podczas gdy stopniowe wygaszanie amplitudy może sygnalizować powstawanie nowej równowagi.

Układ niestały nie zawsze rozpada się w sposób nieodwracalny. Często traci część połączeń, a następnie odbudowuje je w innym układzie. Ważne jest wtedy rozróżnienie między powrotem do wcześniejszego porządku a powstaniem formy tylko pozornie podobnej.

WXF śledzi, które elementy wracają na poprzednie miejsca, a które zmieniają funkcję. To właśnie te przesunięcia pokazują, czy rozpad był przerwą, czy rzeczywistą reorganizacją.

Najbardziej charakterystyczna dla niestałości informacja nie zawsze znajduje się w samych danych. Często ujawnia się w zmianie ich pozycji, kolejności lub relacji do sąsiednich elementów. Ten sam fragment może mieć inne znaczenie po przesunięciu do nowego kontekstu.

Dynamika niestałości pozwala więc czytać układ poprzez ruch. Zamiast pytać wyłącznie, co się pojawiło, pyta również, co zostało przesunięte, co utraciło sąsiedztwo i jakie nowe przejścia stały się możliwe.

Powiązane obszary rozwijają sąsiednie mechanizmy tego samego modelu badawczego.